Bilgi artt\u0131k\u00e7a i\u015fimiz kolayla\u015fm\u0131yor, aksine zorla\u015f\u0131yor. Dikkatimiz bunca “kul yap\u0131m\u0131” uyaran\u0131n etkisini s\u0131rtlayabilecek evrimi hen\u00fcz ge\u00e7iremedi. Mesela ben bir online yemek app’i ile yemek s\u00f6yleyemiyorum. Dikkatim \u00e7ok \u00e7abuk da\u011f\u0131l\u0131yor ve se\u00e7im yapamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in stres seviyem y\u00fckseliyor, bunu hissediyorum. O y\u00fczden \u00e7\u0131k\u0131yorum d\u0131\u015far\u0131 evde yemeyeceksem e\u011fer; bak\u0131n\u0131yorum neresi a\u00e7\u0131k ve ne yap\u0131yor, hem y\u00fcr\u00fcy\u00fcp stresimi sa\u011falt\u0131yorum hem de se\u00e7enekler azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in karar vermem kolayla\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Amerikal\u0131 yazar-psikolog Barry Schwartz’\u0131n Paradox of Choice (Bolluk Paradoksu) kitab\u0131nda verdi\u011fi \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnek var. Kendime gidip y\u0131llarca bir markan\u0131n ayn\u0131 kotunu al\u0131rd\u0131m diyor. Ve fakat zaman i\u00e7inde mall dedikleri avm’lerin \u00e7o\u011falmas\u0131, kot\u00e7ular\u0131n artmas\u0131, kot\u00e7ular\u0131n klasik modellerinin yan\u0131na yeni modellerini eklemesi, kotun hemen yan\u0131nda ayakkab\u0131 da satmalar\u0131, saat de, \u00c7ORAP DA, PARF\u00dcM DE..! Barry beyi biraz y\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f. Diyor ki sadece \u015fu kotu alaca\u011f\u0131m diyorum ve kar\u015f\u0131mdaki \u00e7al\u0131\u015fan bana “\u015fu kesim kotumuz da var, d\u00fc\u015f\u00fcnmez misiniz diyor”. Hi\u00e7 akl\u0131mda olmayan bir \u015feyi bana bir se\u00e7enek olarak sunuyor ve oraya giderken akl\u0131mda renginden kesimine kadar net olan bir k\u0131yafet varken, art\u0131k farkl\u0131 bir kesimi oldu\u011fu bilgisine de sahibim ve bu akl\u0131m\u0131n bir k\u00f6\u015fesine “acaba daha m\u0131 iyi olurdu” d\u00fc\u015f\u00fcncesini ili\u015ftirdi diyor. <\/p>\n\n\n\n
En k\u00f6t\u00fc karar, karas\u0131zl\u0131ktan daha m\u0131 iyidir? \u0130yidir galiba. Karas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda iyi ya da k\u00f6t\u00fc bir yola girmeyip edilgen bir yerde \u00f6ylece bekliyoruz zira. Belki de o k\u00f6t\u00fc karar\u0131 bi deneyimlemek laz\u0131m bize uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in. <\/p>\n\n\n\n
Ne \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m, gitara, teoriye nereden ba\u015flayay\u0131m diye bekleyip bir kurtar\u0131c\u0131 bekledik\u00e7e stresimiz y\u00fckseliyor ve karar vermemizi daha da g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor. Yuvarland\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fcyen bir kartopu gibi durumu daha vahim hale getirmekten ba\u015fka bir \u015fey yapm\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Peki n’ap\u0131caz?<\/p>\n\n\n\n
\u0130lk \u00f6nce ne istedi\u011fimizi bilece\u011fiz sevgili okurlar. Teori \u00f6\u011frenmek istiyorum diyoruz. Peki ka\u00e7 \u00e7e\u015fit m\u00fczik ekol\u00fc var biliyor muyuz? Gitar \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m diyoruz. Ka\u00e7 farkl\u0131 elektrik gitar ekol\u00fc var biliyor muyuz? Bilmeliyiz. Modern m\u00fczikte belli ba\u015fl\u0131 ekoller (okullar) var. Musicians Institute ve Berklee ilk akla gelenler mesela. Bu ekollerden etkilenen ya da bu okullar\u0131n \u00f6\u011frencisi olan insanlar\u0131 takip etmek, sapla saman\u0131 daha i\u015fin en ba\u015f\u0131ndayken ay\u0131rmaya yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Bu okullar\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 basan yay\u0131n evlerine bakmak mesela… Hal Leonard en ba\u015f\u0131nda geliyor bunlar\u0131n. <\/p>\n\n\n\n
Yani dikkatimizi toplamak i\u00e7in akl\u0131m\u0131zda bir fikir olmas\u0131 laz\u0131m. E\u011fitime buradan ba\u015flamam\u0131z \u015fart. Yolda giderken parf\u00fcmc\u00fclerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 parf\u00fcm s\u0131kmak istiyorlar rastgele insanlar\u0131n kollar\u0131na. E\u011fer parf\u00fcm i\u015fiyle ilgili bir fikriniz yoksa denemek isteyebilir ve karar verebilirsiniz. Ama sokakta y\u00fcr\u00fcrken doldurma parf\u00fcm satan birinin s\u0131kt\u0131\u011f\u0131 rastgele bir parf\u00fcm\u00fc be\u011fenip hayat\u0131n\u0131z\u0131n kokusunu bulma ihtimaliniz; gidip bir parf\u00fcmeride tek tek koklayarak ho\u015funuza giden parf\u00fcm\u00fc bulmaktan \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck bir ihtimal. \u0130\u015fini bilen biri “bunu denemek ister misiniz” demez. \u0130\u015fini bilen biri “nas\u0131l kokulardan ho\u015flan\u0131yorsunuz” der. Bunu da siz sekt\u00f6rdenmi\u015fsiniz gibi teknik tabirlerle yapmaz. Odunsu mu der ve bir odunsu koku denetir. Baharatl\u0131 m\u0131 acaba der ve onu denetir sonra. Acaba \u015fekerli mi der ve bir \u015fekerli parf\u00fcm s\u0131kar. Sizin o noktadan sonra neyi sevip neyi sevmedi\u011finizin kar\u015f\u0131s\u0131nda art\u0131k bir tak\u0131m isimler yazmaya ba\u015flars\u0131n\u0131z. Konu hakk\u0131nda bilginiz olmaya ba\u015flar. <\/p>\n\n\n\n
Ne \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirleyebilmek i\u00e7in, ne istedi\u011fimizi bilmemiz, \u00f6\u011frenmemiz gerekiyor sevgili okurlar. Yoksa oradan oraya savruluyoruz ve bu \u00e7ok yorucu bir \u015fey. <\/p>\n\n\n\n
Ben nas\u0131l gitar \u00e7almak istiyorum? \u015eu adam gibi. Tamam. Bu adam ne okumu\u015f, kimden ders alm\u0131\u015f, neler \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, yazd\u0131\u011f\u0131 bir kaynak var m\u0131? Eskiden b\u00f6yle dertlerimiz yoktu \u00e7\u00fcnk\u00fc okuldaki \u00f6\u011fretmen bakal\u0131\u011f\u0131n belirledi\u011fi m\u00fcfredata uyuyordu. \u015eimdi biz hem bakanl\u0131k, hem m\u00fcfredat, hem \u00f6\u011fretmen hem de \u00f6\u011frenciyiz. \u0130\u015fin zorlu\u011fu buradan kaynaklan\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Do\u011fru soruyu sorabilmenin ve kendimizi tan\u0131man\u0131n \u00f6neminin alt\u0131n\u0131 bir kez daha \u00e7iziyorum sevgili okurlar.<\/p>\n\n\n\n
Yar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcz. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bilgi artt\u0131k\u00e7a i\u015fimiz kolayla\u015fm\u0131yor, aksine zorla\u015f\u0131yor. Dikkatimiz bunca “kul yap\u0131m\u0131” uyaran\u0131n etkisini s\u0131rtlayabilecek evrimi hen\u00fcz ge\u00e7iremedi. Mesela ben bir online yemek app’i ile yemek s\u00f6yleyemiyorum. Dikkatim \u00e7ok \u00e7abuk da\u011f\u0131l\u0131yor ve se\u00e7im yapamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in stres seviyem y\u00fckseliyor, bunu hissediyorum. O y\u00fczden \u00e7\u0131k\u0131yorum d\u0131\u015far\u0131 evde yemeyeceksem e\u011fer; bak\u0131n\u0131yorum neresi a\u00e7\u0131k ve ne yap\u0131yor, hem y\u00fcr\u00fcy\u00fcp stresimi sa\u011falt\u0131yorum […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1137","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1137"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1138,"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1137\/revisions\/1138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maliakpolat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}